zondag 23 oktober 2005
Afgelopen vrijdagmiddag heb ik de video van Aladin opgezet uit een soort luiheid. Wilde samen met Hind schoonschip maken met ons Magie-thema. We zouden alle werkjes van de wand halen, opbergen en wat niet bewaard kon worden aan de kinderen meegeven, dus in plastictasjes doen met de naam erop enzovoort. Na ongeveer 25 minuten bleken veel kinderen het wel te hebben gehad met een tekenfilm waar ze toch te weinig van begrepen. Ze pakten een swingend moment in de film aan om te gaan dansen. Dat heb ik opgepakt. De video stilgezet. De waterkoker aan, koekjes klaar, thee maken. Uiteindelijk is het de laatste middag voor de herfstvakantie. Laten we het gezellig maken.
Ondertussen tafels aan de kant en een dans-CD opgezet. Lekker swingen met z’n allen.
Dat lukte. Wie niet wilde dansen begon ritmes met bouwblokkken te maken.
Ik liet dat toe, stimuleerde het zelfs door op de grond met langwerpige blokken van verschillende lengte een reusachtige xylofoon te maken. Alle kinderen –echt zonder uitzondering- begonnen mee te spelen. Zocht zoveel mogelijk drumstokjes op uit de muziekkist en liet ze hun gang gaan.
Ze gingen allemaal echt los, zochten op alles in de klas naar nieuwe klanken, heb daar nog een spelletje van gemaakt. Wat voor materiaal klinkt er anders?
Hoe klinkt hout, hoe klinkt metaal, hoe klinkt plastic?
Vijftien kinderen die naar hartelust aan het onderzoeken zijn. Geen uitgezonderd. Sommigen als wilden, sommigen heel ingehouden steeds herhalend wat ze gevonden hadden. Een groots langdurig leermoment. Achteraf heb ik er zo’n spijt van noch in mijn hoofd, noch met hulpmiddelen te hebben kunnen vastleggen hoe de kinderen individueel met hun ontdekkingstocht bezig waren. Eigenlijk had ik de tegenwoordigheid van geest moeten hebben, om Hind te vragen goed op te letten [zij kan dat uitstekend] en er met haar even een kwartiertje over moeten napraten. Gemiste kans, maar ja, het is vrijdagmiddag, voorafgaand aan de vakante [geldig excuus?].
Ik heb in ieder geval gezien dat Jack de hele klas door ging en werkelijk op alles dat je kon verzinnen gedrumd heeft. Ik heb gezien hoe Mirella rustig op de grond zittend met drie blokken steeds dezelfde patronen herhaalt. Maar wat deed bv. Jimmy? Heeft hij inderdaad doelloos keihard op één en dezelfde stoel staan raggen, zoals ik verwachtte? Ik weet dat ik op een bepaald moment twee kinderen heb aangesproken met het verzoek muziek te maken en niets moedwillig te vernielen. Maar was Jimmy daar bij, of is dat nu mijn vooroordeel?
Heb hier in ieder geval heel veel van geleerd en veel inzichten verworven in wat er eigenlijk te leren valt.
Die zogenaamde "rijke leeromgeving" zit voornamelijk tussen de oren. Wat is er nou zo rijk aan een kist vol houten blokjes?
Kinderen willen van nature onderzoeken, ervaringen opdoen en daar mee experimenteren, alleen door doen kun je iets leren. Alleen door fouten te maken, kun je leren, niet doordat een ander je op fouten wijst. Zelf oplossingen voor fouten/problemen ontdekken is eigenlijk een andere omschrijving van creativiteit.
Als vijftien kinderen een halfuur lang supergeestdriftig aan het experimenteren zijn met klank en ritme en daar terloops ook nog eens heel veel opsteken van samenwerken en met sociale problemen te maken krijgen als, wie mag waar en wanneer met welk materiaal aan de gang, is dat –volgens mij- een ervaringsgerichte toples.
Ik merk dat het stimuleren van zo’n "les" zo veel concentratie van me vergt, dat ik mezelf niet of nauwlijks kan splitsen om ook nog eens van alle kinderen te observeren wat zij nu eigenlijk van deze "les" opsteken. Misschien kan niemand dat en eis ik te veel van mezelf. Misschien moet je zo’n les wel altijd met z’n tweeën doen en de taken verdelen. Ik weiger zo’n gelegenheid voorbij te laten gaan omdat ik de kritiek zou kunnen krijgen dat zo’n gebeurtenis niet ontwikkelingsgericht is en eigenlijk alleen maar "vermaak en spel" is.
Waarschijnlijk moet ik na de vakantie gewoon een les- of toetsmoment verzinnen om te bekijken wat er nou eigenlijk is blijven hangen van dit klankexperiment bij de kinderen.

Now, for something completely different.
Waar gaat Vaarwater eigenlijk over?
Oorspronkelijk –een paar jaar geleden al weer- bedacht ik dat het aardig zou zijn een voorstelling te maken over mijn eigen "writersblock" ik wist op dat moment echt niet meer wat ik de wereld nog te vertellen had. Daar kwam het Vaarwater idee vandaan.
Nu zit ik me af te vragen of dat dilemma nog wel in Vaarwater zit, maar belangrijker nog: is dit een probleem van kinderen? Dat probleem werd te lijf gegaan met sterke drank. Is dat een probleembestrijding die kinderen iets zegt? Denk van niet.
Wat kinderen wel iets zegt is aandacht.
Iedereen zeurt maar aan je kop iedereen heeft wel een mening over alles en vindt dat jij je dat ter harte moet nemen, maar niemand luistert naar jou als je eens iets te vertellen hebt.
Jij doet de hele dag nieuwe ontdekkingen, wilt daar over communiceren, maar ze vinden hun eigen verhaal allemaal veel belangrijker.
Moet je nu harder gaan schreeuwen of je mond maar leren houden?
Je wilt bijvoorbeeld vertellen dat je nodig moet plassen, ze geven je de gelegenheid niet, je piest in je broek en ze nemen je kwalijk dat je niet naar de wc bent gegaan.
Kapitein Rib verlaat deze wereld om een zeiltocht te gaan maken.
Het motief is aanvankelijk niet duidelijk.
Het is niet duidelijk waarom Kapitein Rob de eieren van de Kraai steelt.
Moet dat duidelijk zijn. Of mag het gewoon naar een negatieve manier van aandacht vragen verwijzen?
Wat heeft Kapitein Rob van zijn eenzaamheid op het eiland geleerd?
Is het duidelijk dat hij eenzaam was? Was die eenzaamheid zelfgekozen? Wie is de Vliegende Hollander? Is dat ook niet een verzinsel van Kapitein Rob zelf?
Wat heeft Kapitein Rob geleerd van de lotgevallen van Johan en Joya?
Is het duidelijk dat zijn ingrijpen het noodlot over die twee heeft afgeroepen?
Is het scheppen van een Papekraai, een bontgekleurde vogel dus, wel een oplossing voor het probleem dat je niet gehoord wordt, of gaat dat meer over de keuzes die je maakt?
Is het erg als er twee problemen in één klap worden opgelost?
Waarom rolt Kapitein Rob zijn eiland cq. waterbed op? Levert hij zijn fantasie in?
Dit is echt niet duidelijk en zeker niet hoopgevend.
Wie of wat is nu eigenlijk de rol van de Kraai?
Is dat de zanger, Kapitein Rob zelf, of degeen waarmee hij contact had of zou willen hebben?